Krisis Selat Hormuz: Adakah Harga Petrol Malaysia Akan Naik?

Krisis geopolitik di Timur Tengah sering memberi kesan besar kepada pasaran tenaga dunia. Salah satu kawasan paling sensitif ialah Strait of Hormuz, laluan sempit yang menjadi saluran utama penghantaran minyak mentah dari Teluk Parsi ke seluruh dunia.

Jika berlaku konflik atau penutupan laluan ini, bekalan minyak global boleh terganggu dengan serius. Ramai penganalisis memberi amaran bahawa harga minyak mentah dunia boleh melonjak sehingga USD200 setong dalam senario terburuk. Persoalannya, adakah harga petrol di Malaysia akan turut naik?

Apa Itu Selat Hormuz dan Mengapa Ia Sangat Penting?

Selat Hormuz merupakan laluan strategik yang menghubungkan Teluk Parsi dengan Laut Arab. Hampir 20% hingga 30% perdagangan minyak dunia melalui laluan ini setiap hari.

Minyak mentah dari beberapa negara pengeluar utama seperti:

• Iran
• Arab Saudi
• Iraq
• Kuwait
• Qatar

Dihantar ke pasaran global melalui selat ini. Jika laluan ini terganggu akibat konflik ketenteraan atau sekatan, bekalan minyak dunia boleh berkurang secara mendadak. Apabila bekalan berkurang tetapi permintaan kekal tinggi, harga minyak global biasanya akan melonjak.

Bolehkah Harga Minyak Mencecah USD200 Setong?

Dalam keadaan krisis besar, harga minyak dunia yang diukur melalui penanda aras seperti Brent Crude boleh meningkat dengan sangat pantas.

Pakar tenaga sering menyatakan bahawa harga USD200 setong boleh berlaku jika tiga perkara berlaku serentak:

1. Gangguan besar bekalan minyak dari Timur Tengah
2. Ketegangan geopolitik yang berpanjangan
3. Pasaran global panik dan berlaku spekulasi perdagangan
4. Sebagai perbandingan, harga minyak pernah mencapai sekitar USD147 setong pada tahun 2008 semasa krisis tenaga global.

Adakah Harga Petrol Malaysia Akan Naik?

Malaysia menggunakan sistem harga petrol yang dipengaruhi oleh harga minyak dunia melalui mekanisme Automatic Pricing Mechanism (APM).

Namun begitu, harga runcit petrol seperti RON95 dan diesel biasanya dikawal melalui subsidi kerajaan. Ini bermakna walaupun harga minyak global meningkat, harga di stesen minyak tidak semestinya naik serta-merta.

Tetapi jika harga minyak dunia meningkat terlalu tinggi untuk tempoh lama, beberapa perkara boleh berlaku:

• Kos import bahan api meningkat
• Kerajaan perlu menambah subsidi petrol
• Tekanan terhadap kewangan negara meningkat
• Dalam situasi ekstrem, kerajaan mungkin perlu menyemak semula sistem subsidi.

Harga Petrol dan Diesel Malaysia (12 Mac – 18 Mac 2026)

Berdasarkan pengumuman rasmi oleh Kementerian Kewangan Malaysia, harga runcit produk petroleum bagi tempoh 12 Mac hingga 18 Mac 2026 adalah seperti berikut:

1. Harga RON97

• RM3.85 seliter
• Petrol jenis ini tidak disubsidi dan harganya berubah mengikut harga minyak global.

2. Harga RON95 Tanpa Subsidi

• RM3.27 seliter
• Ini merupakan anggaran harga pasaran sebenar tanpa campur tangan subsidi kerajaan.

3. Harga RON95 Bersubsidi

• RM1.99 seliter
• Harga ini dikekalkan melalui program BUDI MADANI, yang bertujuan membantu rakyat menghadapi kos sara hidup.

4. Harga Diesel di Semenanjung Malaysia

• RM3.92 seliter
• Harga diesel di Semenanjung telah diselaraskan melalui sistem subsidi bersasar.

5. Harga Diesel di Sabah, Sarawak dan Labuan

• RM2.15 seliter
• Harga lebih rendah dikekalkan bagi menstabilkan kos pengangkutan dan barangan di wilayah tersebut.

Ringkasnya, subsidi kerajaan menjadikan harga petrol RON95 jauh lebih murah daripada harga pasaran sebenar, sekali gus membantu mengurangkan beban kos bahan api rakyat Malaysia.

Kesan Kepada Subsidi Kerajaan

Malaysia menanggung kos subsidi bahan api yang besar setiap tahun bagi memastikan harga petrol kekal stabil untuk rakyat.

Apabila harga minyak global meningkat:

• Jurang antara harga pasaran sebenar dan harga runcit menjadi lebih besar
• Kerajaan perlu membayar subsidi yang lebih tinggi
• Beban fiskal negara meningkat
• Syarikat minyak nasional Malaysia, Petroliam Nasional Berhad atau Petronas, mungkin mendapat keuntungan lebih tinggi daripada eksport minyak. Namun keuntungan tersebut tidak semestinya mencukupi untuk menampung lonjakan subsidi bahan api domestik.

Kesan Kenaikan Harga Minyak Kepada Rakyat

Jika harga minyak global meningkat secara mendadak, kesannya tidak hanya terhad kepada petrol sahaja. Beberapa sektor lain juga akan terjejas, antaranya:

1. Kos Pengangkutan Meningkat: Syarikat logistik dan pengangkutan perlu membayar kos bahan api yang lebih tinggi.
2. Harga Barang Boleh Naik: Kos penghantaran yang meningkat biasanya menyebabkan harga makanan dan barangan harian turut meningkat.
3. Inflasi Ekonomi: Kenaikan kos tenaga boleh meningkatkan kadar inflasi negara.
4. Tekanan Kepada Perniagaan: Banyak industri menggunakan tenaga dan bahan api dalam operasi mereka.

Adakah Malaysia Dilindungi Sepenuhnya?

Walaupun Malaysia adalah negara pengeluar minyak, negara ini masih mengimport sebahagian produk petroleum yang telah ditapis. Oleh itu, ekonomi Malaysia tetap terdedah kepada turun naik harga minyak global.

Namun beberapa faktor boleh membantu mengurangkan kesan krisis:

1. Rizab minyak negara
2. Keuntungan eksport minyak dan gas
3. Polisi subsidi kerajaan
4. Diversifikasi sumber tenaga

Krisis di Selat Hormuz boleh memberi kesan besar kepada bekalan minyak dunia. Jika laluan strategik ini terganggu dan harga minyak melonjak sehingga USD200 setong, pasaran tenaga global akan mengalami tekanan besar.

Bagi Malaysia, harga petrol mungkin tidak naik secara serta-merta kerana adanya subsidi kerajaan. Namun dalam jangka panjang, kenaikan harga minyak global tetap boleh memberi kesan kepada ekonomi negara, kos sara hidup dan perbelanjaan kerajaan.

Oleh itu, krisis seperti ini mengingatkan kita tentang pentingnya mengurangkan kebergantungan kepada minyak serta memperluaskan penggunaan tenaga alternatif pada masa depan.

Rujukan

1. U.S. Congressional Research Service. (2024). Iran Conflict and the Strait of Hormuz: Oil and Gas Market Impacts. https://www.congress.gov/crs-product/R45281
2. Ballast Markets. (2025). Strait of Hormuz: The World's Most Critical Oil Chokepoint. https://content.ballastmarkets.com/blog/2025-11-24-strait-hormuz-oil-chokepoint/
3. Anadolu Agency. (2026). Around 70% of global oil demand transported through strategic maritime chokepoints. https://www.aa.com.tr/en/energy/general/around-70-of-global-oil-demand-transported-through-strategic-maritime-chokepoints/55347
4. Visual Capitalist. (2025). Charted: Oil Trade Through the Strait of Hormuz by Country. https://www.visualcapitalist.com/charted-oil-trade-through-the-strait-of-hormuz-by-country/
5. Reuters. (2026). Emergency stockpile oil coming soon to Iran-wracked markets, IEA says. https://www.reuters.com/business/energy/emergency-stockpile-oil-coming-soon-iran-wracked-markets-iea-says-2026-03-15/
6. The Guardian. (2026). Strait of Hormuz tensions raise global oil supply concerns. https://www.theguardian.com/world/2026/mar/16/strait-of-hormuz-australia-japan-no-ships
7. The Economic Times. (2026). Gulf war must end to avert deeper energy crisis. https://m.economictimes.com/news/international/world-news/gulf-war-must-end-to-avert-deeper-energy-crisis/articleshow/129595117.cms