Kematian mengejut sering dikaitkan secara langsung dengan masalah penyakit jantung keadaan di mana jantung tiba-tiba berhenti mengepam darah yang membawa oksigen dan nutrien penting ke seluruh tubuh. Serangan jantung bukan sahaja mencetuskan kegagalan fungsi organ utama, malah boleh membawa maut dalam masa beberapa minit jika rawatan tidak segera diperoleh. Statistik terbaru menunjukkan bahawa keadaan ini masih menjadi punca utama kematian di negara ini. Menurut laporan Statistik Causes of Death oleh Department of Statistics Malaysia (DOSM), penyakit jantung iskemik (ischaemic heart disease) kekal sebagai penyebab utama kematian di Malaysia pada tahun 2024, dengan 17,421 kematian atau 13.0% daripada semua kematian yang disahkan secara perubatan. Jumlah keseluruhan kematian yang direkodkan pada tahun itu ialah 198,992 kes, menjadikan penyakit jantung satu daripada punca utama kehilangan nyawa di negara ini.
Statistik ini menunjukkan bahawa walaupun terdapat variasi tahunan, penyakit jantung kekal berada di kedudukan teratas sebagai faktor risiko kesihatan awam di Malaysia, mencerminkan beban berterusan dari penyakit tidak berjangkit dalam kalangan penduduk. Golongan berisiko perlu peka terhadap tanda-tanda awal serangan jantung dan mendapatkan bantuan perubatan segera di klinik atau hospital terdekat untuk meningkatkan peluang hidup. Dalam artikel ini, kami kongsikan tanda-tanda jantung anda mula bermasalah.
Apa itu Serangan Jantung?
Penyakit jantung telah lama digelar sebagai pembunuh utama rakyat Malaysia, terutamanya dalam kalangan golongan yang menjalani gaya hidup tidak sihat seperti perokok, individu yang kurang bergerak (sedentari), dan mereka yang menghadapi risiko seperti kolesterol tinggi, tekanan darah tinggi dan diabetes.
Serangan jantung, atau dikenali sebagai infarksi miokardium, berlaku apabila aliran darah ke otot jantung terganggu atau terhenti. Keadaan ini menyebabkan bekalan darah yang membawa oksigen tidak mencukupi ke satu atau beberapa bahagian otot jantung, sekali gus menjejaskan fungsi normal jantung.
Gangguan aliran darah ini lazimnya berpunca daripada arteri koronari yang tersumbat atau terhalang, iaitu saluran darah utama yang membekalkan oksigen ke jantung. Penyumbatan ini berlaku akibat aterosklerosis, suatu proses di mana plak terbentuk secara beransur-ansur pada dinding arteri.
Plak aterosklerosis terdiri daripada campuran lipid, kolesterol, kalsium dan sel darah yang melekat pada dinding arteri, menyebabkan saluran darah menjadi sempit dan aliran darah semakin terhad. Apabila plak ini pecah, bekuan darah akan terbentuk dan boleh menyekat aliran darah sepenuhnya.
Akibatnya, otot jantung akan mengalami kekurangan oksigen dan nutrien penting, menyebabkan sel-sel otot jantung rosak atau mati. Keadaan inilah yang akhirnya membawa kepada berlakunya serangan jantung.
Tanda-tanda Masalah Jantung
Berikut ialah senarai tanda-tanda penyakit jantung seperti yang ditunjukkan dalam poster Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM):
- Kerap kencing pada waktu malam
- Kebas pada anggota badan
- Berdebar-debar
- Berasa sejuk walaupun suhu persekitaran panas
- Penglihatan menjadi kabur
- Haus atau dahaga berlebihan
- Sesak nafas
- Berpeluh dingin
- Pening kepala dan berasa loya
- Sakit mencengkam yang boleh menyebabkan pitam atau pengsan
- Sakit dada yang menekan, bermula di bahagian tengah atau kiri dada dan biasanya merebak ke lengan kiri serta leher
Tanda Kesakitan Fizikal Berkaitan Serangan Jantung
- Sakit di belakang tulang dada, rasa menekan atau mencengkam di bahagian tengah dada
- Sakit di belakang tulang dada yang menjalar ke leher, sering disalah anggap sebagai sakit otot atau ketegangan
- Sakit dari dada yang merebak ke bahu dan dada, terutamanya bahu kiri
- Sakit dari dada yang menjalar ke rahang, termasuk rahang bawah dan kawasan mulut
- Sakit di bahagian dada bawah atau ulu hati, yang kerap disalah tafsir sebagai sakit gastrik atau angin (maag)
- Sakit di kawasan belakang, khususnya di antara kedua-dua belikat
Nota penting:
Kesakitan akibat masalah jantung tidak semestinya berlaku di dada sahaja. Ia boleh menjalar ke beberapa bahagian badan dan berbeza antara individu. Jika kesakitan disertai sesak nafas, berpeluh dingin, loya, pening atau rasa lemah secara tiba-tiba, dapatkan rawatan perubatan segera.
Masalah Jantung Terhenti
Jantung terhenti atau Sudden Cardiac Arrest (SCA) merupakan keadaan yang berbeza daripada serangan jantung. Ia berlaku apabila jantung berhenti berfungsi secara tiba-tiba, menyebabkan kehilangan serta-merta fungsi jantung, pernafasan dan tindak balas badan.
Keadaan ini lazimnya berlaku tanpa sebarang amaran awal dan berpunca daripada gangguan elektrik dalam jantung yang menyebabkan degupan jantung menjadi tidak teratur atau terlalu cepat, dikenali sebagai aritmia. Akibat gangguan ini, jantung gagal mengepam darah secara berkesan ke seluruh badan.
Henti jantung disifatkan sebagai kecemasan perubatan yang kritikal kerana bekalan darah ke organ penting seperti otak dan paru-paru terhenti. Tanpa rawatan segera, termasuk bantuan resusitasi dan penggunaan defibrilator, keadaan ini boleh membawa kepada kematian dalam masa yang singkat.
Kesimpulan
Penyakit jantung boleh menunjukkan tanda yang pelbagai dan tidak terhad kepada sakit dada semata-mata. Kesakitan boleh menjalar ke leher, bahu, rahang, belakang atau ulu hati, dan sering disalah tafsir sebagai masalah lain. Oleh itu, pengesanan awal dan tindakan segera amat penting bagi mengurangkan risiko komplikasi serius dan kematian akibat penyakit jantung. Jika mengalami tanda mencurigakan, dapatkan rawatan perubatan dengan segera.
Rujukan:
Kementerian Kesihatan Malaysia
Baca lagi:
5 Gejala Utama Jantung Berhenti Secara Mengejut (Sudden Cardiac Arrest) Utama Jantung Berhenti Secara Mengejut (Sudden Cardiac Arrest)
