Mendaki gunung, bukit dan kawasan hutan merupakan aktiviti yang semakin popular dalam kalangan masyarakat Malaysia. Selain menyihatkan tubuh badan, aktiviti hiking juga memberikan peluang untuk menikmati keindahan alam semula jadi. Namun begitu, aktiviti mendaki bukanlah sesuatu yang boleh dipandang ringan. Setiap tahun, terdapat kes pendaki sesat di hutan atau tersasar daripada laluan asal akibat beberapa kesilapan yang sebenarnya boleh dielakkan. Baru-baru ini terdapat kisah pendaki wanita, Jaslinda Saludin, 49, yang terselamat selepas sesat selama 14 hari di Gunung Batu Putih, Tapah, Perak, telah menarik perhatian ramai. Justeru, dalam artikel ini kami kongsikan beberapa kesilapan yang sering dilakukan oleh pendaki dan boleh menyebabkan mereka tersesat ketika berada di dalam hutan.

10 kesilapan yang sering menyebabkan pendaki sesat ketika mendaki

Dalam kebanyakan situasi, pendaki sesat bukan semata-mata kerana tidak tahu jalan. Faktor seperti persediaan yang tidak mencukupi, perubahan cuaca, terlalu yakin dan gagal mengenal pasti laluan turut memainkan peranan. Berikut ialah kesilapan yang biasa dilakukan sebelum pendakian:

1. Tidak Membuat Persediaan Sebelum Mendaki

Antara kesilapan paling biasa ialah terus masuk ke kawasan pendakian tanpa membuat persediaan yang mencukupi.

Sebelum memulakan pendakian, seseorang perlu mengetahui keadaan laluan, jarak perjalanan, tempoh pendakian, tahap kesukaran serta keadaan cuaca.

Pendaki juga digalakkan mencari maklumat berkaitan laluan daripada sumber yang dipercayai dan membaca pengalaman pendaki lain.

Tanpa persediaan, pendaki mungkin tidak mengetahui lokasi simpang, laluan alternatif atau kawasan yang berisiko menyebabkan mereka tersasar.

2. Terlalu Bergantung Kepada GPS

Teknologi GPS dan aplikasi navigasi memang sangat membantu pendaki. Namun, ia tidak sepatutnya menjadi satu-satunya kaedah untuk menentukan arah.

Isyarat GPS mungkin tidak stabil di kawasan hutan yang mempunyai pokok-pokok tinggi dan bentuk muka bumi tertentu. Bateri telefon juga boleh habis ketika perjalanan.

Pendaki yang terlalu bergantung kepada telefon mungkin menghadapi masalah apabila peranti tidak dapat digunakan.

Sebaiknya, pelajari juga cara membaca peta, mengenal pasti tanda laluan dan menggunakan kompas sebagai langkah tambahan.

3. Tidak Mengekalkan Laluan Yang Betul

Sesetengah pendaki keluar daripada laluan utama kerana ingin mengambil jalan yang dirasakan lebih pendek atau mudah.

Masalahnya, laluan kecil yang kelihatan seperti jalan pendakian mungkin sebenarnya merupakan laluan haiwan, laluan lama atau jalan yang tidak bersambung dengan trek utama.

Jika tidak pasti, jangan teruskan perjalanan.

Lebih baik berhenti dan pastikan kedudukan sebelum meneruskan pendakian.

4. Terlalu Yakin Dengan Diri Sendiri

Keyakinan adalah penting ketika mendaki, tetapi terlalu yakin boleh menjadi punca masalah.

Pendaki yang sudah biasa mendaki mungkin menganggap sesuatu laluan mudah kerana pernah melalui kawasan yang sama sebelum ini.

Namun, keadaan hutan boleh berubah. Pokok tumbang, hakisan tanah, laluan ditutup atau tanda arah yang hilang boleh menyebabkan trek kelihatan berbeza.

Pengalaman tidak bermaksud seseorang kebal daripada risiko sesat.

5. Tidak Memberi Perhatian Kepada Tanda Laluan

Tanda laluan seperti cat pada pokok, pita penanda, papan tanda dan penunjuk arah sangat penting ketika mendaki.

Ada pendaki yang terlalu fokus untuk sampai ke puncak sehingga tidak memberikan perhatian kepada tanda-tanda di sekeliling.

Salah satu amalan yang baik ialah sentiasa mengingati atau mencatat lokasi penting seperti simpang, jambatan, sungai, batu besar dan kawasan tertentu yang boleh dijadikan rujukan ketika perjalanan pulang.

6. Terpisah Daripada Kumpulan

Mendaki secara berkumpulan boleh meningkatkan keselamatan, tetapi ia hanya berkesan jika semua ahli kumpulan bergerak secara teratur.

Pendaki yang terlalu laju mungkin meninggalkan rakan di belakang. Sebaliknya, pendaki yang terlalu perlahan mungkin terpisah daripada kumpulan utama.

Keadaan menjadi lebih berbahaya apabila seseorang terus berjalan tanpa menyedari bahawa ahli kumpulan sudah tiada di belakang.

Pastikan kumpulan mempunyai sistem komunikasi dan sentiasa mengetahui kedudukan setiap ahli.

7. Mendaki Ketika Cuaca Tidak Sesuai

Cuaca memainkan peranan besar dalam keselamatan pendakian.

Hujan lebat boleh menyebabkan laluan menjadi licin, sungai meningkat paras air dan kawasan tertentu menjadi sukar untuk dilalui.

Kabut tebal pula boleh mengurangkan jarak penglihatan dan menyebabkan pendaki sukar mengenal pasti arah.

Jika keadaan cuaca semakin buruk, jangan memaksa diri untuk meneruskan perjalanan. Keselamatan perlu menjadi keutamaan.

8. Tidak Membawa Peralatan Asas

Pendaki tidak semestinya perlu membawa beg yang terlalu berat, tetapi beberapa peralatan asas amat penting.

Antaranya termasuk air minuman yang mencukupi, makanan ringan, lampu suluh atau headlamp, power bank, wisel, kit pertolongan cemas dan peralatan navigasi.

Bagi pendakian di kawasan hutan atau laluan yang lebih mencabar, persediaan tambahan mungkin diperlukan bergantung kepada keadaan trek.

Peralatan kecemasan boleh menjadi sangat berguna sekiranya berlaku sesuatu yang tidak dijangka.

9. Tidak Memaklumkan Orang Lain Tentang Aktiviti Mendaki

Sebelum masuk ke kawasan hutan, maklumkan kepada ahli keluarga atau rakan tentang lokasi pendakian.

Beritahu sekurang-kurangnya:

• Lokasi atau nama trek
• Tarikh dan masa pendakian
• Anggaran masa keluar dari hutan
• Bilangan ahli kumpulan
• Nombor telefon untuk dihubungi

Maklumat ini boleh membantu usaha mencari dan menyelamat sekiranya berlaku kecemasan.

10. Panik Apabila Menyedari Sudah Sesat

Kesilapan terakhir yang sering berlaku ialah panik.

Apabila menyedari bahawa laluan yang dilalui sudah tidak dikenali, sesetengah pendaki terus berjalan secara rawak dengan harapan akan menemui jalan keluar.

Tindakan ini sebenarnya boleh menyebabkan seseorang semakin jauh daripada laluan asal.

Jika tersedar bahawa anda mungkin sudah sesat, berhenti dan bertenang.

Cuba ingat semula lokasi terakhir yang pasti. Jika keadaan selamat, kembali ke lokasi terakhir yang diketahui melalui laluan yang sama. Elakkan meneroka kawasan baharu tanpa arah yang jelas.

Jika tidak dapat mencari jalan keluar, gunakan peralatan komunikasi yang ada untuk mendapatkan bantuan dan kekal di lokasi yang selamat.

Apa Perlu Dilakukan Jika Sesat Ketika Mendaki?

Jika anda benar-benar tersesat, beberapa tindakan asas boleh membantu meningkatkan peluang untuk ditemui.

1. Berhenti dan Jangan Terus Berjalan - Semakin jauh anda bergerak tanpa arah yang betul, semakin sukar pasukan penyelamat menentukan lokasi anda.
2. Cari Tempat Yang Selamat - Jika keadaan mengizinkan, cari kawasan yang selamat untuk menunggu bantuan. Elakkan kawasan berisiko seperti tebing curam, sungai deras atau kawasan tanah runtuh.
3. Hubungi Bantuan - Gunakan telefon bimbit jika masih mempunyai bateri dan liputan. Berikan maklumat lokasi, nama trek dan keadaan semasa kepada pihak yang boleh membantu.
4. Gunakan Wisel - Wisel boleh menghasilkan bunyi yang lebih kuat berbanding suara manusia dan boleh digunakan untuk menarik perhatian dari jarak yang lebih jauh.
5. Jimat Bateri Telefon - Kurangkan penggunaan telefon kepada perkara yang penting seperti komunikasi dan navigasi. Power bank sangat berguna dalam keadaan kecemasan.

Kesimpulan

Kenapa pendaki sesat? Jawapannya bukan disebabkan satu faktor sahaja. Pendaki boleh tersesat akibat tidak membuat persediaan, terlalu bergantung kepada GPS, keluar daripada laluan, terpisah daripada kumpulan, cuaca buruk dan gagal mengawal keadaan apabila panik.

Aktiviti mendaki memang menyeronokkan, tetapi hutan mempunyai risiko tersendiri. Dengan persediaan yang baik, pengetahuan asas navigasi dan sikap tidak mengambil mudah terhadap keselamatan, risiko tersesat boleh dikurangkan.

Sebelum mendaki, ingat satu perkara mudah: jangan hanya bersedia untuk sampai ke puncak, tetapi bersedia juga untuk menghadapi situasi kecemasan.